Kraljevski jugoslovenski aeroklub Naša krila
Nacionalni Aeroklub Srbije „Naša krila“ (NAKS) (engl. National Aeroclub of Serbia) je udruženje građana čiji je cilj razvoj civilnog vazduhoplovstva u Srbiji[1].
Istorijat
urediSve što je u zemlji Srbiji osnovano u kafani ima šanse na uspeh. Tako je i sa ovim udruženjem. Osnovano je u Beogradu u kafani "kod Belog orla" 22. oktobra 1921. godine. Osnovali su ga srpski avijatičari ratni veterani sa Solunskog fronta pod nazivom „Srpski Aeroklub“. Osnivači su bili: Matija Hođera, Orestije Krstić, Dragoljub Ristić, Sava Mikić, Dragiša Vujić, Dr. Rudolf Arčibald Rajs, Dragoljub Mitrović-Janković, Dragoš Adamović, Jovan Šreplović, Atilije Raspor, Sava Simić, Mihajlo Bošković, Petar Đurković, Đorđe Mirković i poručnik Bogdan Bogdanović. Za počasnog predsednika Aerokluba izabran je dr. Rudolf Arčibald Rajs, za predsednika Matija Hođera, za sekretara Sava Mikić, za blagajnika Dragiša Vujić i za bibliotekara Sava Simić.
Prva redovna skupština Aerokluba održana je 14. maja 1922. godine na kojoj je izabran upravni i nadzorni odbor, usvojena pravila kluba i izabrano novo rukovodstvo. Novu upravu Aerokluba su sačinjavali: predsednik Matija Hođera, potpredsednik Tadija Sondermajer, sekretar Milan Ivanović, blagajnik Dragiša Vujić i bibliotekar Sava Simić. Na ovoj skupštini je promenjen i naziv tako da je od nje Aeroklub zvanično nosio naziv „Aeroklub Srba, Hrvata i Slovenaca” tj. dobija jugoslovenski karakter[2]. Marta 1923. godine, doživotni počasni predsednik postao je knez Pavle Karađorđević. U junu 1924. je izašao prvi broj časopisa „Naša krila”; administracija i redakcija su se nalazili u stanu Aero-Kluba, u ul. Miloša Velikog 17.[3]
Aeroklub je nekoliko puta menjao ime, 1928. zvaničan naziv mu je Aeroklub Kraljevine Jugoslavije „Naša krila”, i konačno 1935. Kraljevski jugoslovenski Aeroklub „Naša krila”.
Klub je postao član Međunarodne vazduhoplovne federacije (FAI) od svog osnivanja.
Ciljevi ove nacionalne ustanove civilnog vazduhoplovstva bili su: podizanje vazduhoplovne kulture, obrazovanje potrebnih kadrova, osnivanje domaće aero-nautičke industrije, razvijanje vazdušnih saobraćajnih linija, istraživanje životinjskog sveta iz vazduha, snimanje zemljišta i gradova, razvoj vazduhoplovnog sporta i organizovanje sportskih manifestacija, angažovanje vazdušne policije.
Od 1924—1941, Aeroklub izdaje svoj časopis Naša krila(prvi broj je izašao 1. juna 1924. godine), a od polovine tridesetih godina i poseban prilog za podmladak — Mlada krila.
Klub se razvijao sve do 1941. godine, a 1939. je imao oko 54.000 članova. Početkom Drugog svetskog rata klub je prestao da postoji jer je okupator, nacistička Nemačka, zabranio rad i raspustio organizaciju pošto je imala nacionalna i patriotska obeležja, po naredbi general-pukovnika Maksimilijana fon Vajksa, okupacionog komandanta Srbije.
Aeroklub danas
urediPosle raspada Socijalističke Jugoslavije došlo je do raspada i vazduhoplovnog sistema. Osamnaest predratnih članova Aerokluba Naša Krila, 72 člana osnivača i 4 osnivača-kolektivni članovi su 1. avgusta 1993. godine obnovili rad Aerokluba Naša Krila[4]. Aeroklub Srbije je upisan 17. septembra 2010. godine u Registar udruženja kod Agencije za privredne registre Republike Srbije pod nazivom: Nacionalni Aeroklub Srbije „Naša Krila“ (NAKS) sa sedištem u Beogradu Uzun Mirkova br.4, nastavljajući tradiciju Srpskog Aerokluba osnovanog 22. oktobra 1921. godine.
Čime se bavi Nacionalni Aeroklub Srbije "Naša Krila" danas:
- nastavilo se sa izdavanjem lista „Naša krila“, dok je bilo sredstava i vazduhoplovstvo kako-tako funkcionisalo,
- preko elektronskih medija obaveštava se javnost o dešavanjima u avijaciji u svetu i kod nas,
- organizovali okrugle stolove radi promene Zakona u vazduhoplovstvu,
- organizovali do sada desetak aeromitinga u Beogradu na Kalemegdanu,
- organizovali akademije na dan osnivanja prvog srpskog AK, 22. oktobra,
- organizovali razne druge manifestacije, n.pr. jubilej Braće Rajt, spasavanje američkih avijatičara u Drugom svetskom ratu (uz pomoć MSP), pomagali manifestacije prvenstva države u jedriličarstvu itd.
- davali razne predloge u vezi jačanja vazduhoplovnog saobraćaja i industrije,
- i što je najvažnije, stalno se vodi briga o mladima; organizovali obuku za pilote početnike na računaru,
- preko AK JAT organizuje se paraglajding obuka i učestvuje na manifestacijama u ovom sportu,
- neprestano se vodi briga o imovini AK – tekovini naših prethodnika, da se imovina koju su oni stvorili koristi onako kako je namenjena za dobrobit vazduhoplovstva u Srbiji.
Vidi još
urediReference
uredi- ^ „Nacionalni Aeroklub Srbije "Naša Krila" (NAKS)[[Kategorija:Botovski naslovi]]”. Arhivirano iz originala 13. 04. 2014. g. Pristupljeno 10. 04. 2014. Sukob URL—vikiveza (pomoć)
- ^ Pravila Aero-Kluba Kraljevine Srba, Hrvata i Slovenaca, Naša Krila, br.8-9. 1925, Beograd,
- ^ "Politika", 2. jun 1924, str. 5
- ^ Statut Nacionalnog Aerokluba Srbije "Naša Krila" (izmenjen na 34. skupštini 26. marta 2010.)
Literatura
uredi- Almanah jugoslovenskog sporta 1943—1963 izdanje Sportske knjige iz Beograda 1964. godine.
- Janić, Čedomir; Petrović,Ognjan; The Century of Sport Aviation in Serbia, Aerokomunikacije, Beograd, 2011.
- Mikić Sava J., Istorija jugoslovenskog vazduhoplovstva, 1933 Štamparija Drag. Gregorić, Beograd
- Dimitrijević, Bojan; Miladinović P., Micevski M. (2012). Kraljevsko vazduhoplovstvo - Vojno vazduhoplovstvo Kraljevine SHS/Jugoslavije 1918-1944. Beograd: Institut za savremenu istoriju. ISBN 978-86-7403-169-8.
- Miloš Crnjanski, Naša volja, Naša Krila, 3/4, Septembar-oktobar 1926.
- Aero-klub Kraljevine Jugoslavije, Almanah jugoslovanskog vazduhoplovstva 1931-1932., Beograd, (1933). str. 19
- Pravila Aero-Kluba Kraljevine Srba, Hrvata i Slovenaca, Naša Krila, br.8-9. 1925, Beograd,
- Aero-klub Kraljevine Jugoslavije "Naša krila", Pravila Aero-kluba Kraljevine Jugoslavije "Naša krila", Sloga, Beograd, 1935.
- Statut Nacionalnog Aerokluba Srbije "Naša Krila" (izmenjen na 34. skupštini 26. marta 2010.)
Spoljašnje veze
uredi- http://vazduhoplovnetradicijesrbije.rs/index.php/istorija/nacionalni-aeroklub-srbije-nasa-krila-naks
- Kraljevski jugoslovenski aeroklub "Naša krila" Arhivirano na sajtu Wayback Machine (18. jul 2018)
- Istorijat: Prvi aeroklubovi na Balkanu
- Vazduhoplovni savez Vojvodine
- vremeplov: osnovan srpski aeroklub
- Nacionalni Aeroklub Srbije "Naša Krila" (NAKS)